In Hamburg ontvangt een gezin bestaande uit twee ouders en vijf kinderen momenteel een maandelijkse bijstandsuitkering van 6.733 euro. Dit bedrag loopt per januari 2026 op tot ruim 6.800 euro. De aanvraag voor het Duitse Bürgergeld (bijstandsregeling) werd eind april 2025 ingediend en in juli positief beoordeeld.

Volgens de officiële beschikking, ingezien door nieuwssite NIUS, gaat echter slechts 1.633 euro rechtstreeks naar het gezin. Het grootste deel, zo’n 5.100 euro, wordt uitgekeerd aan het gemeentelijke woonbedrijf Fördern & Wohnen, dat verantwoordelijk is voor het beheer van opvanglocaties.

Werk en opleiding binnen het gezin

De vader van het gezin is werkzaam in een supermarkt, maar volgens lokale media spreekt hij – ondanks een langdurig verblijf in Duitsland – geen Duits. Een woordvoerder van de supermarkt bevestigde dat hij daar werkt, maar verdere toelichting werd niet gegeven.

Het is onduidelijk of dit werk is doorgegeven aan de uitkeringsinstantie. In Duitsland mag een bijstandsgerechtigde maximaal 100 euro per maand bijverdienen zonder gevolgen voor de uitkering. Alles daarboven wordt gedeeltelijk verrekend. De vrouw van de hoofdaanvrager volgt een opleiding en ontvangt volgens de beschikbare documenten geen aanvullende uitkering voor levensonderhoud.

Privacy en controle door instanties

De bijstandsinstantie in Hamburg benadrukt dat zij vanwege privacyregels geen persoonlijke gegevens mag vrijgeven. Wel geeft een woordvoerder aan dat meldingen over mogelijke onduidelijkheden serieus worden genomen en dat deze worden doorgegeven aan de juiste afdeling voor controle.

Inkomsten die boven het vrijgestelde bedrag liggen, worden in Duitsland deels verrekend met het Bürgergeld. Hoeveel inkomsten het gezin daadwerkelijk heeft opgegeven, blijft onbekend.

Woonkosten van ruim 5.000 euro per maand

Een opvallend onderdeel van de uitkering is de vergoeding voor huisvesting. De 5.100 euro die hiervoor wordt uitgekeerd, gaat naar Fördern & Wohnen, een woningbedrijf in handen van de stad Hamburg. Deze organisatie beheert diverse opvanglocaties en biedt naast woonruimte ook begeleiding door sociaal werkers, onderhoud, schoonmaak en coördinatie van vrijwilligers.

Volgens het bedrijf gaat het niet om reguliere huur, maar om verblijfskosten. Het gezin woont in een containercomplex dat in 2016 werd geopend en ruimte biedt aan meer dan 600 bewoners. De modulaire woningen hebben drie tot vier kamers, een keuken en een badkamer. Op het terrein is ook een speeltuin aanwezig.

Achtergrond en bredere context

De familie behoort volgens lokale berichtgeving tot een grotere familiekring die actief is in de levensmiddelenhandel in Hamburg en Berlijn. Op sociale media plaatsen gezinsleden beelden waarop zij poseren met luxeauto’s en internationale locaties.

In bredere context laat de zaak zien hoe omvangrijk het Duitse bijstandsstelsel is. In 2024 werd door overheidsinstanties bijna 47 miljard euro uitgekeerd aan bijstandsregelingen. Hiervan ging meer dan 22 miljard euro naar personen met een buitenlandse nationaliteit. Dat bedrag is het hoogste ooit gemeten.

Kritiek en discussie over het systeem

Het geval in Hamburg leidt tot discussie over de hoogte van bijstandsuitkeringen en de verdeling van middelen. Critici stellen dat de hoge huisvestingskosten een groot deel van de uitkeringslast vormen, vooral in stedelijke gebieden waar opvanglocaties worden beheerd door gemeentelijke organisaties.

Voorstanders van het huidige systeem wijzen erop dat de bedragen voor huisvesting vaak inclusief aanvullende diensten zijn, zoals begeleiding en onderhoud, en dus niet één-op-één vergeleken kunnen worden met reguliere huurprijzen.

Daarnaast benadrukken beleidsmakers dat Bürgergeld bedoeld is om basisbehoeften te dekken en dat de hoogte van de uitkering afhankelijk is van gezinssamenstelling, woonkosten en overige persoonlijke omstandigheden.

Reacties van lokale partijen

Lokale bestuurders in Hamburg hebben aangegeven dat de kosten voor opvang en huisvesting de afgelopen jaren zijn gestegen, mede door hogere energieprijzen en inflatie. Zij stellen dat opvanglocaties niet alleen woonruimte bieden, maar ook noodzakelijke ondersteuning voor integratie en deelname aan de samenleving.

Tegelijkertijd wordt vanuit de gemeenteraad opgeroepen tot meer transparantie over hoe verblijfskosten worden berekend en hoe bijverdiensten worden meegenomen in de uitkeringsberekening.

Toekomstige ontwikkelingen

De zaak van het gezin in Hamburg kan bijdragen aan nieuwe politieke discussies over de inrichting van het bijstandssysteem in Duitsland. Mogelijke onderwerpen zijn het aanscherpen van inkomenscontroles, het verlagen van verblijfskosten in gemeentelijke opvang en het vergroten van transparantie richting het publiek.

Of dit specifieke geval leidt tot beleidswijzigingen, is nog onduidelijk. Wel maakt het duidelijk dat het Duitse bijstandssysteem complex is en dat individuele situaties soms tot opvallende uitkomsten kunnen leiden.

Conclusie

Het voorbeeld van het gezin in Hamburg laat zien hoe de combinatie van leefgeld en hoge verblijfskosten kan resulteren in aanzienlijke maandbedragen. Terwijl het grootste deel van deze middelen naar huisvesting gaat, blijft het onderwerp gevoelig in de maatschappelijke discussie over eerlijkheid, doelmatigheid en transparantie in sociale voorzieningen.