Econoom en publicist Jona van Loenen heeft in het NPO Radio 1-programma Dit is de Dag gepleit voor een nieuwe belasting op de winst bij verkoop van een woning. Zijn voorstel: wie bij verkoop een forse overwaarde realiseert, zou de helft daarvan moeten afdragen aan de staat.

Van Loenen illustreerde zijn punt met een eigen voorbeeld. Hij verkocht zijn woning met €70.000 winst, zonder dat daar volgens hem extra inspanning tegenover stond. “Ik heb daar niets voor hoeven doen, terwijl iemand die dat bedrag in twee jaar verdient met werken, er 40 procent belasting over betaalt. Dat is een vreemd systeem,” aldus Van Loenen. In zijn voorstel zou hij zelf €35.000 belasting hebben afgedragen.

Eerlijke verdeling en lagere loonbelasting

Volgens Van Loenen zou deze zogenaamde overwaardebelasting niet alleen bijdragen aan een eerlijkere verdeling van vermogen, maar ook starters op de woningmarkt helpen. Hij pleit ervoor om deze maatregel te combineren met een verlaging van de loonbelasting, zodat werkenden meer overhouden van hun inkomen.

Kritiek vanuit de vastgoedsector

Niet iedereen is het eens met het plan. Edward Touw van brancheorganisatie Vastgoed Belang noemt het voorstel “onverstandig”. Volgens hem ligt de kern van het woningprobleem niet bij de belastingregels, maar bij het tekort aan woningen.

“Met het belasten van overwaarde zorg je er niet voor dat er meer huizen worden gebouwd,” zegt Touw. Hij waarschuwt bovendien dat zo’n maatregel investeerders kan afschrikken. “Als je dit ook nog gaat belasten, zullen minder mensen bereid zijn te investeren in de Nederlandse woningmarkt.”

Gevolgen voor doorstroming op de woningmarkt

Touw benadrukt dat het belasten van overwaarde ook gevolgen kan hebben voor de doorstroming op de woningmarkt. Veel oudere huiseigenaren wonen in relatief grote woningen nadat hun kinderen het huis uit zijn. Juist deze groep zou volgens het huidige beleid gestimuleerd moeten worden om te verhuizen, zodat grotere huizen vrijkomen voor gezinnen.

“Als hun overwaarde wordt belast, is de kans groot dat zij niet meer willen verhuizen,” stelt Touw. Dat kan volgens hem leiden tot een nog krapper woningaanbod.

Uitzonderingen voor verbouwingen en verduurzaming

Een ander punt van zorg is de impact op huiseigenaren die hebben geïnvesteerd in verbouwingen of verduurzaming. Deze verbeteringen verhogen vaak de waarde van een woning, wat in het voorstel van Van Loenen ook zou leiden tot hogere belasting.

Van Loenen zegt hiervoor een oplossing te hebben. “Als iemand een grote verbouwing heeft gedaan, kan dat bedrag van de belasting worden afgetrokken. Daar is immers eigen werk en investering aan voorafgegaan. We moeten terug naar een economie waarin mensen rijk worden door te creëren en te werken.”

Lopende discussie over belasting en woningmarkt

Het idee van een belasting op overwaarde past in een bredere maatschappelijke discussie over de woningmarkt en vermogensongelijkheid. Tegenstanders vrezen dat het ontmoedigend werkt voor verhuizingen en investeringen, terwijl voorstanders het zien als een manier om belastingdruk eerlijker te verdelen.

De komende tijd zal blijken of dit voorstel politiek draagvlak krijgt, of dat de nadruk blijft liggen op andere oplossingen voor het woningtekort, zoals versneld bouwen en stimuleringsmaatregelen voor doorstroming.