Het leven van paus Franciscus eindigde zoals hij het geleefd had: nederig, eenvoudig en vol compassie. In plaats van een afscheid vol staatsie en publieke verklaringen, koos de 88-jarige kerkleider voor een intiem en bescheiden vaarwel. Zijn laatste woorden waren niet gericht aan wereldleiders of hooggeplaatste geestelijken, maar aan de man die hem in zijn meest kwetsbare momenten had bijgestaan: zijn verpleger Massimiliano Strappetti.

Een laatste gebaar van dankbaarheid

“Bedankt dat je me terug naar het plein hebt gebracht.” Dat waren de laatste woorden van paus Franciscus. Ze werden uitgesproken tegen Strappetti, de man die hem jarenlang met toewijding verzorgde. Franciscus verwees hiermee naar het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad, waar hij op Paaszondag voor het laatst het publiek begroette vanuit zijn pausmobiel.

Deze laatste rit was geen formeel afscheid, maar een stil teken van verbondenheid. De paus glimlachte, zegende kinderen en zwaaide naar gelovigen van over de hele wereld. Hij wist dat dit zijn laatste publieke optreden zou zijn. Het werd een zegen in stilte, passend bij de stijl die zijn hele pauselijke ambt kenmerkte.

Een rustige avond, een plotselinge ochtend

Na de viering keerde paus Franciscus terug naar zijn verblijf. Hij at een lichte maaltijd, bracht tijd door met zijn staf en ging vroeg naar bed. De sfeer was kalm en ontspannen. Niets wees erop dat het einde zo nabij was. Maar in de vroege ochtend verslechterde zijn toestand plotseling. Een beroerte gevolgd door een hartstilstand bracht hem in coma. Kort daarvoor had hij nog één laatste blik van waardering geworpen richting Strappetti — een stil, krachtig afscheid.

Wie is Massimiliano Strappetti?

Hoewel zijn naam bij het grote publiek minder bekend is, was Massimiliano Strappetti een centrale figuur binnen het Vaticaan. De 54-jarige verpleegkundige begon zijn carrière op de intensive care van het Gemelli-ziekenhuis in Rome en stond bekend om zijn rustige en toegewijde manier van werken.

In 2022 werd hij door paus Franciscus persoonlijk benoemd tot zijn vaste gezondheidsadviseur. De paus had vertrouwen in zijn zorg, zijn oordeel en zijn menselijkheid. Strappetti was meer dan een verzorger; hij was een vriend, een steunpilaar en iemand die altijd op de achtergrond bleef, maar cruciaal aanwezig was.

Eenvoud als rode draad

Wat de laatste momenten van paus Franciscus zo bijzonder maakt, is de afwezigheid van ego. Geen publieke afscheidsrede, geen grootse ceremonie of slotverklaring. Alleen een oprecht bedankje aan degene die hem bijstond. Het tekent de manier waarop Franciscus zijn rol als paus altijd heeft ingevuld.

Sinds zijn benoeming in 2013 stond hij bekend als een leider van het volk. Hij koos voor het gastenverblijf in plaats van het pauselijk paleis, reed in een eenvoudige auto, en droeg sobere kleding. Voor hem ging het paus-zijn niet om macht, maar om dienen.

Leiderschap in tijden van zwakte

De laatste maanden van zijn leven waren fysiek zwaar. Paus Franciscus werd begin dit jaar getroffen door een zware longontsteking. Hij verbleef 38 dagen in het ziekenhuis, vocht tegen koorts en ademnood, maar bleef vasthouden aan zijn taken. Zelfs toen artsen hem aanraadden rust te nemen, hield hij vast aan zijn wens om het volk nog één keer toe te spreken.

Op Paaszondag, zichtbaar verzwakt maar vastberaden, liet hij zich door de pausmobiel over het plein rijden. Het was zijn manier om afscheid te nemen: zonder woorden, maar met gebaren. Een zegenende hand, een warme glimlach — kleine daden met grote betekenis.

Geen show, maar een boodschap

Het feit dat paus Franciscus zijn laatste woorden wijdde aan zijn verpleger in plaats van aan kardinalen of staatshoofden, spreekt boekdelen. Hij koos niet voor publieke grandeur, maar voor een persoonlijk gebaar. Hij bedankte niet het publiek, maar degene die hem dagelijks hielp met opstaan, ademen en doorgaan.

Deze keuze toont zijn kern: een leider die zich nooit boven anderen plaatste, maar juist naast hen wilde staan. Voor Franciscus ging het nooit om hiërarchie, maar om gelijkwaardigheid. Deze boodschap klinkt nog lang na, zelfs nu hij er niet meer is.

Een paus van de eenvoud

Paus Franciscus was de eerste jezuïet die tot paus werd benoemd en de eerste uit Zuid-Amerika. Geboren als Jorge Mario Bergoglio in Buenos Aires, kende hij het leven aan de randen van de samenleving. Hij werkte onder armen, bezocht zieken en sprak regelmatig met mensen in detentiecentra.

Als paus pleitte hij consequent voor sociale rechtvaardigheid, milieubescherming en interreligieuze dialoog. Hij zette zich in voor vluchtelingen, riep op tot vrede in conflictgebieden en benadrukte telkens weer het belang van compassie en vergeving.

Een vredig einde

Zijn overlijden kwam sneller dan verwacht, maar verliep vredig. Geen sensatie, geen chaos. Alleen stilte en dankbaarheid. In de laatste uren was hij omringd door mensen die hij vertrouwde. Geen camera’s, geen massabijeenkomsten. Alleen een klein team dat in stilte waakte bij een groot man.

Zijn dood betekent het einde van een tijdperk waarin menselijke nabijheid centraal stond in het hoogste ambt van de katholieke kerk. Een periode waarin eenvoud, eerlijkheid en empathie de toon zetten.

Een nalatenschap van menselijkheid

Het grootste geschenk dat paus Franciscus de wereld naliet, is misschien wel zijn herinnering aan de kracht van het kleine gebaar. Een glimlach, een luisterend oor, een hand op iemands schouder. Zijn leiderschap was nooit op afstand, maar altijd dichtbij.

Zijn laatste woorden symboliseren dit perfect. Niet groots, maar groots in betekenis. Niet voor de wereld, maar voor één mens. Daarmee gaf hij een les die verder reikt dan religie: wees dankbaar. Zorg voor elkaar. En wees oprecht, ook in afscheid.

Terugblik op een bijzonder leven

Jorge Mario Bergoglio begon als zoon van Italiaanse migranten in Argentinië en groeide uit tot een van de meest geliefde pausen van de moderne tijd. Zijn keuze om als paus de naam Franciscus aan te nemen — naar de heilige Franciscus van Assisi — was al een krachtig signaal. Hij wilde armoede, vrede en respect voor de natuur centraal stellen.

In zijn twaalf jaar als paus gaf hij miljoenen mensen hoop. Niet door beloftes, maar door daden. Niet door afstand, maar door nabijheid. En uiteindelijk ook niet door grote woorden, maar door een laatste zachte dankjewel.

Slotgedachte

De laatste momenten van paus Franciscus herinneren ons aan wat werkelijk telt: menselijkheid, eenvoud en verbinding. Zijn overlijden is niet alleen een verlies voor de kerk, maar voor iedereen die gelooft in de kracht van compassie.

Zijn laatste woorden blijven nazinderen: “Bedankt dat je me terug naar het plein hebt gebracht.” Een zin die symbool staat voor een leven in dienst van de ander — tot het allerlaatste moment.